Σοφία Αντωνοπούλου

Σοφία Αντωνοπούλου

Διαχειρίστρια του AromaFarm.gr
URL Ιστότοπου: http://www.aromafarm.gr
Σάββατο, 14 Σεπτεμβρίου 2013 16:45

Λουίζα

Λουίζα (Aloysia triphylla, Lippia citriodora)

Θαμνίο της οικογένειας των Βερβενιδών (Δικοτυλήδονα). Φτάνει σε ύψος το 1-1,50 μ., έχει μικρά, λευκά άνθη κατά αρμούς, λεπτούς στάχεις και φύλλα λογχοειδή-προμήκη, μυτερά, ανοιχτοπράσινα, ελαφρά οδοντωτά. Κατά το τρίψιμο αναδίδουν ένα πολύ ευχάριστο άρωμα λεμονιού. Καλλιεργείται στους κήπους, στις αυλές και στις γλάστρες για καλλωπιστικούς σκοπούς. Είναι ιθαγενές της νότιας Αμερικής. Συγγενές είδος είναι η «Λιππία η κλινανθής», πολυετής έρπουσα πόα, που αυτοφύεται σε αμμουδερά ή ελώδη παραλιακά εδάφη της Αττικής, Πελοποννήσου, Σύρου και Κρήτης.
Σάββατο, 14 Σεπτεμβρίου 2013 16:25

Λεβάντα

Λεβάντα (Lavandula angustifolia)

Φρυγανώδες φυτό της οικογένειας των Χειλανθών ή Λαμπιατών (δικοτυλήδονα). Συναντιέται ημιαυτοφυές στην Ελλάδα, σε ξηρούς πετρώδεις τόπους κυρίως των Κυκλάδων, της Λακωνίας και της Αργολίδας. Είναι θαμνίο πολύκλαδο ύψους ως 50 εκ. και έχει φύλλα γραμμοειδή, λογχοειδή, σχεδόν χωρίς μίσχο. Τα ιώδη άνθη της σχηματίζουν κυλινδρικούς στάχεις και προστατεύονται από πλατιά βράκτεια και από μικρά παράνθια φύλλα που πέφτουν εύκολα. Έχουν στεφάνη σωληνοειδή, δίχειλο, με το πάνω χείλος δίλοβο και το κάτω τρίλοβο, με λοβούς όχι πολύ εμφανείς. Ολόκληρο το φυτό αναδίνει ένα ευχάριστο άρωμα, που οφείλεται στο γνωστό ως «λεβάντα» αιθέριο έλαιο. Το έλαιο αυτό, εκτός από την αρωματοποιία, χρησιμοποιείται στην κτηνιατρική, στη βιομηχανία βερνικιών και στην ιατρική σαν αντισπασμωδικό.

Άλλα είδη λεβάντας είναι η «λεβάντα η αμβροτανοειδής» της Μαδέρας και η «λεβάντα η οδοντωτή» της Ιβηρικής χερσονήσου. Στη Γαλλία καλλιεργούνται σε μεγάλη κλίμακα, κυρίως στην Προβηγκία, υβρίδια της «λεβάντας της γνήσιας», για τη βιομηχανική εξαγωγή του αιθερίου ελαίου. Παρόμοιες καλλιέργειες αναπτύχθηκαν κατά τα τελευταία χρόνια στην περιοχή Ασέας Τρίπολης.
Σάββατο, 14 Σεπτεμβρίου 2013 15:52

Θυμάρι

Θυμάρι, Θύμος (Coridothymus capitatus)

Φυτό γνωστό και με την επιστημονική ονομασία «θύμος ο κεφαλωτός». Πρόκειται για γένος φρυγανικών αρωματικών φυτών της οικογένειας των Χειλανθών, χαρακτηριστικό της εύκρατης και κυρίως της μεσογειακής ζώνης. Περιλαμβάνει 120 περίπου είδη, 24 από τα οποία συναντιούνται και στην Ελλάδα, σε ξηρούς, άγονους και πετρώδεις τόπους της κατώτερης ζώνης. Θυμίζει λίγο τη μαντζουράνα και τη ρίγανη, ακόμα και με το διαπεραστικό και ευχάριστο άρωμά του. Φτάνει σε ύψος τα 30 εκ. και προτιμά τα ξηρά εδάφη (ελαιώνες κλπ.). Είναι πολύκλαδο, έχει φύλλα μικρά, σχεδόν άμισχα, με χρώμα φωτεινό πράσινο-γκριζωπό, χνοώδη εκ των κάτω και με τα άκρα ελαφρά τυλιγμένα προς την πάνω επιφάνεια. Τα άνθη του είναι ρόδινα με σωλήνα στεφάνης πολύ κοντό και στήμονες που προεξέχουν. Είναι γενικά φυτό που το ζητούν τα ζώα. Χρησιμοποιείται στην κουζίνα ως αρωματικό και παρέχει στις μέλισσες εξαιρετικό νέκταρ. Το περίφημο μέλι του Υμηττού, οφείλει την εξαιρετική του ποιότητα, στην αφθονία του θυμαριού στις πλαγιές του Υμηττού. Από το θυμάρι εξάγεται ένα αιθέριο έλαιο, το θυμέλαιο, που περιέχει θυμόλη, ουσία βαλσαμώδη, ανθελμινθική, βακτηριοστατική, ποικίλης χρήσης (αντισηψία του στόματος, οδοντόπαστες). Η ελληνική χλωρίδα περιλαμβάνει πολλά ακόμα είδη θυμαριού, όπως το θυμάρι το τευκριοειδές, το θυμάρι το ορεινό, το θυμάρι το γλαυκό, το θυμάρι το λέσβιο, το θυμάρι το θρακικό, το θυμάρι το παρνάσσιο, το θυμάρι το αττικό κλπ..
Σάββατο, 14 Σεπτεμβρίου 2013 14:05

Θρούμπη

Θρούμπα ή θρουμπί (Satureja thybra)

Φυτό του οποίου η επιστημονική ονομασία είναι «λωτός ο κρητικός». Ανήκει στην οικογένεια των Ψυχανθών και είναι πολυετής πόα, με άφθονο άσπρο τρίχωμα, 10-40 εκ. ύψος και άνθη κίτρινα. Ο καρπός του είναι κυλινδρικός. Φυτρώνει σε απόκρημνες, βραχώδεις ακτές της Κρήτης, Καρπάθου και Κύπρου, καθώς επίσης και στην Πορτογαλία, Ισπανία, Σαρδηνία, Κορσική, Σικελία, Ιταλία, Μάλτα, Συρία και βόρεια Αφρική.
Σάββατο, 14 Σεπτεμβρίου 2013 13:26

Δυόσμος

Δυόσμος, αβάρσαμος (Mentha spicata)

Πολυετής βαθυπράσινη πόα της οικογένειας των Χειλανθών, με πολύκλαδους, όρθιους, λείους βλαστούς και οσμή δυνατή, διαπεραστική. Τα φύλλα της είναι μακρουλά λογχοειδή, πριονωτά, πράσινα και από τις δύο πλευρές, λεία, επιφυή. Τα άνθη ιώδη, συγκεντρωμένα σε επάκριους στάχεις. Καρπός κάρυο ωοειδές, λείο.

Αυτοφύεται σε υγρά λιβάδια σε όλη την Ελλάδα. Είναι το κύριο είδος του γένους στις γλάστρες ως αρτυματικό φυτό, αλλά και για το αφέψημά του. Πολλαπλασιάζεται εύκολα με παραφυάδες και ευδοκιμεί σε υγρές ή ποτιζόμενες, δροσερές θέσεις των κήπων.
Σάββατο, 14 Σεπτεμβρίου 2013 13:05

Μέντα

Μέντα (Mentha x piperita)

Ποώδες φυτό της οικογένειας των Χειλανθών ή Λαμπιατών (δικοτυλήδονα), αυτοφυές σε διάφορες περιοχές. Είναι φυτό πολυετές, με φύλλα αντίθετα, ωοειδή-λογχοειδή, πριονωτά. Τα ροδόχροα άνθη της σχηματίζουν επάκριους στάχεις και αποτελούνται από μια στεφάνη χοανοειδή με 4 λοβούς, σχεδόν ισομήκεις, από τους οποίους ο ένας είναι δισχιδής. Έχει 4 στήμονες, όλους όμοιους. Η μέντα χρησιμοποιείται στην κουζίνα για τον αρωματισμό των φαγητών, αλλά από αυτή εξάγεται με απόσταξη ένα αξιόλογο αιθέριο έλαιο, με διαπεραστικό άρωμα και γεύση, που χρησιμοποιείται στην ποτοποιία. Η αξία του αιθέριου ελαίου της μέντας εξαρτάται από την ποσότητα των περιεχομένων εστέρων μενθόλης, η οποία χρησιμοποιείται στη φαρμακοποιία.

Η «μέντα η πιπερώδης» φαίνεται ότι είναι προϊόν διασταύρωσης των ειδών «μέντα η πράσινη» (δυόσμος) και «μέντα η υδροχαρής», που σταθεροποιήθηκε εξαιτίας του πολλαπλασιασμού της με ριζώματα. Η καλλιέργεια της μέντας για παραλαβή αιθέριου ελαίου άρχισε στην Ελλάδα το 1956. Η πρώτη φυτεία δοκιμαστικής καλλιέργειας εγκαταστάθηκε σε έκταση 90 στρεμμάτων του Σταθμού Γεωργικής Ερεύνης Αλιάρτου (Κωπαΐδα). Στα επόμενα χρόνια η μέντα καλλιεργείται και σε άλλες περιοχές της χώρας. Ευδοκιμεί σε όλα τα εδάφη, αλλά όχι υπερβολικά υγρά και απαλλαγμένα από ζιζάνια. Καλύτερη εποχή φύτευσης των ριζωμάτων θεωρείται για την Ελλάδα το φθινόπωρο. Η κοπή των βλαστών της μέντας γίνεται δύο φορές το χρόνο: Αρχές Ιουλίου (εποχή άνθησης της μέντας) και Οκτώβριο. Επιμελημένη καλλιέργεια μέντας μπορεί να αποδώσει περί τα 7 κιλά αιθέριου ελαίου το στρέμμα.
Σάββατο, 14 Σεπτεμβρίου 2013 12:47

Δίκταμος

Δίκταμος, έρωντας, στοματόχορτο, στομαχοβότανο (Origanum dictamnus)

Πολυετές φρύγανο της οικογένειας των Χειλανθών. Είναι νανοφυές, πολύκλαδο, με φύλλα ωοειδή, καλυμμένα από πυκνές ερώδεις τρίχες. Άνθη μικρά, ροδόχροα κατά κορύμβους κεφαλιόμορφους. Καρπός κάρυον με τέσσερα μελανά στίλβοντα σπέρματα. Φυτό ξηροφυτικό, αρωματικό, μελιτογόνο, αυτοφύεται αποκλειστικά στην Κρήτη, σε βραχώδεις ασβεστολιθικές πλαγιές των ορεινών συγκροτημάτων της Ίδης και της Δίκτης. Από τις λέξεις «θάμνος» και «Δίκτη» βγαίνει και το όνομα του φυτού. Στην Κρήτη είναι γνωστό με πολλά ονόματα όπως έρωντας, λιβανόχορτο, σταμνόχορτο, στομαχόχορτο κ.ά.. Γνωστό από την αρχαιότητα με το ίδιο όνομα, το θεωρούσαν άριστο φαρμακευτικό φυτό και για τον ίδιο σκοπό το χρησιμοποιούν και σήμερα στην Κρήτη. Οι φαρμακευτικές ιδιότητες του δίκταμου οφείλονται στη θυμόλη και στην καρβακρόλη, ουσίες που περιέχονται στα φύλλα και στα άνθη, ενώ οι αρωματικές στην πουλεγόνη. Το αιθέριο έλαιο του δίκταμου εξάγεται με απόσταξη και χρησιμοποιείται στην αρωματοποιία και στη φαρμακευτική. Επειδή έχει μεγάλη ζήτηση στο εξωτερικό και υψηλή τιμή, ο δίκταμος άρχισε να γίνεται αντικείμενο συστηματικής καλλιέργειας στην Κρήτη, το 1920. Η ετήσια παραγωγή δίκταμου ξηρού στο νομό Ηρακλείου, υπολογίζεται σε 30 τόνους περίπου, το μεγαλύτερο μέρος των οποίων εξάγεται. Η ποιότητα του καλλιεργούμενου δικτάμου είναι κατώτερη του αυτοφυούς.
Σάββατο, 14 Σεπτεμβρίου 2013 12:31

Δενδρολίβανο

Δενδρολίβανο, αρισμαρί (Rosmarinus officinalis)

Φυτό της οικογένειας των Χειλανθών. Αειθαλές φρυγανώδες θαμνίο, πολύκλαδο και πυκνόφυλλο, με φύλλα μικρά, γραμμοειδή και χείλη περιτυλιγμένα, πράσινα πάνω, λευκά εριώδη κάτω. Τα άνθη, μικρά, κυανόλευκα, είναι συγκεντρωμένα κατά μήκος του ακραίου τμήματος των βλαστών σε σπονδύλους στις μασχάλες των φύλλων. Η στεφάνη τους, τυπικά δίχειλη, έχει το άνω χείλος δισχιδές και το κάτω τρίλοβο, με το μεσαίο λοβό φαρδύ και κυρτό. Ο καρπός είναι τετραχαίνιον.

Φυτό αυτοφυές σε πετρώδεις τόπους σχεδόν σε όλη την Ελλάδα, φυτεύεται συχνά στους λαχανόκηπους και στους ανθόκηπους. Ολόκληρο το φυτό και ειδικότερα τα φύλλα και τα άνθη, περιέχουν άχρωμο ή κιτρινωπό λεπτόρευστο αιθέριο έλαιο (ροσμαρινέλαιο) με διαπεραστικό ευχάριστο άρωμα. Τα φύλλα περιέχουν και δεψικές ουσίες. Το ροσμαρινέλαιο χρησιμοποιείται στη φαρμακευτική εξωτερικά, σαν αλοιφή κατά των ρευματικών παθήσεων. Χρησιμοποιείται επίσης σαν τονωτικό και ανθελμινθικό. Σε πολλές περιοχές (Δαλματία, Γαλλία) καλλιεργείται, εκτός από κηπευτικό και ως αρωματικό και το αιθέριο έλαιό του χρησιμοποιείται στην αρωματοποιία, ως ένα από τα συστατικά της κολώνιας. Εκτός από τις χρήσεις αυτές, το έλαιο και το αλκοόλ του δενδρολίβανου, αποτελούν τη βάση σε διάφορα φαρμακευτικά παρασκευάσματα με διεγερτικές και τονωτικές ιδιότητες.
Σάββατο, 14 Σεπτεμβρίου 2013 12:10

Δάφνη

Δάφνη, Βαγιά, Φυλλάδα (Laurus nobilis)

Το γένος «δάφνη» περιλαμβάνει 50 περίπου είδη της Ευρώπης, Ασίας, Αφρικής. Είναι χαμηλοί θάμνοι με ακέραια, συνήθως επαλλάσοντα φύλλα και άνθη κόκκινα, λευκά, κιτρινωπά ή πρασινωπά με ωραίο άρωμα. Ο καρπός είναι σαρκώδης ή δερματώδης δρύπη με ένα σπέρμα. Πολλά από τα είδη του γένους δάφνης είναι τοξικά, μερικά χρησιμοποιούνται στη φαρμακευτική, ενώ άλλα καλλιεργούνται σα διακοσμητικά για το ωραίο τους φύλλωμα και τα αρωματικά τους άνθη.

Συναντιέται αυτοφυής ή καλλιεργούμενη σε όλη την Ελλάδα. Είναι φυτό γνωστό από την ομηρική εποχή, σα δέντρο ιερό, αφιερωμένο στον Απόλλωνα. Αποτελούσε σύμβολο της νίκης, της σοφίας και της ποίησης. Με φύλλα δάφνης στεφάνωναν οι αρχαίοι Έλληνες και αργότερα οι Ρωμαίοι, τους νικητές, τους φιλοσόφους και τους ποιητές. Η συμβολική χρήση της διατηρήθηκε στη χριστιανική εκκλησία, η οποία διανέμει δάφνες αντί φοίνικες, τη γιορτή των Βαΐων (από εκεί προήλθε και το όνομα «βάγια»). Τα ξεραμένα φύλλα χρησιμοποιούνται σαν άρτυμα στη μαγειρική (μαρινάτο, στιφάδο, φακές κλπ.), καθώς και στη συσκευασία ξηρών καρπών (σύκα, σταφίδες, δαμάσκηνα κλπ.). Είναι φυτό φαρμακευτικό και από τα φύλλα του εξάγεται αιθέριο έλαιο εξαιρετικής ποιότητας.
Σάββατο, 14 Σεπτεμβρίου 2013 12:04

Γλυκάνισος

Γλυκάνισος (Pimpinella anisum)

Φυτό, που λέγεται επιστημονικά «πιμπινέλλα το άνισο». Είναι μονοετής πόα της οικογένειας των Σκιαδοφόρων. Καλλιεργείται από την αρχαία εποχή για τα σπέρματά του, τα οποία μαζεύονται λίγο πριν ωριμάσουν τελείως, γιατί τότε πέφτουν και σκορπίζονται. Το ευχάριστο χαρακτηριστικό άρωμά του οφείλεται στο ανισέλαιο, αιθέριο έλαιο αποτελούμενο από καθαρή σχεδόν ανιθόλη. Τα σπέρματα του γλυκάνισου χρησιμοποιούνται ως άρτυμα τροφών, ψωμιού κλπ., επίσης στη φαρμακευτική, ζαχαροπλαστική και ποτοποιία, όπως π.χ. για την παρασκευή του ούζου. Στην Ελλάδα καλλιεργείται σε μικρή κλίμακα στη Θράκη και σε μερικά νησιά του Αιγαίου. Για τον ίδιο σκοπό χρησιμοποιούνται οι καρποί του ιλλίκιου του πραγματικού, θάμνου της οικογένειας των Μαγνολιιδών. Το αιθέριο έλαιο των καρπών του έχει την ίδια περίπου σύσταση. Καλλιεργείται κυρίως στην ανατολική Ασία. Οι Κινέζοι το χρησιμοποιούν ως άρτυμα τροφών.